Afyonkarahisar'da üniversite öğrencilerinin geliştirdiği otonom sualtı aracı projesi, TÜBİTAK değerlendirmesini geçerek Eber Gölü'nün ekosistemini haritalandırmak üzere uygulama ve analiz aşamasına yükseldi.
Afyonkarahisar Gençlik Merkezleri bünyesinde faaliyet gösteren "Genç 2030 Atölyesi" ekibinin hazırladığı "Yapay Zeka Destekli Sualtı" projesi, TÜBİTAK Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda önemli bir başarıya imza attı. TEKNOFEST süreci kapsamında yapılan ilk başvurunun olumlu sonuçlanmasıyla birlikte, üniversite öğrencilerinden oluşan ekip uygulama, rapor ve analiz adımlarını kapsayan ikinci aşamaya geçmeye hak kazandı.
Proje, küresel iklim değişikliğinin doğrudan tehdidi altındaki sığ göl ekosistemlerinin düzenli ve verimli bir şekilde izlenmesini hedefliyor. Bu kapsamda saha çalışması için pilot bölge olarak belirlenen Eber Gölü'nde görev yapacak insansız sualtı aracı, bölgenin sualtı bitki örtüsünü (makrofitleri) mercek altına alacak. Gölün derinliklerinden elde edilecek görüntüler, sisteme entegre edilen derin öğrenme algoritmaları ve yapay zeka teknolojisi kullanılarak analiz edilecek.
Geliştirilen otonom araç sayesinde Eber Gölü'ndeki ekosistem değişimleri, bitki dağılımı, yoğunluğu ve bitki örtüsündeki zamansal farklılıklar hızlı bir biçimde tespit edilerek kayıt altına alınacak. Manuel ve geleneksel yöntemlere kıyasla büyük bir kaynak tasarrufu sağlaması öngörülen sistem, aynı zamanda doğa koruma çalışmaları için düşük maliyetli ve sürdürülebilir bir izleme modeli vadediyor.
Erken Uyarı Mekanizması İçin Veri Sağlayacak
Sualtı aracından elde edilen görüntü ve ölçümler, iklim değişikliğine ilişkin diğer çevresel parametrelerle birlikte değerlendirmeye tabi tutulacak. Bu çok yönlü veri analizinin, gölde meydana gelebilecek olası yıkıcı ekolojik değişimlere ve kırılmalara karşı bir tür "erken uyarı mekanizması" oluşturması hedefleniyor. Proje sonucunda ortaya çıkacak bilimsel bulguların, bölgedeki çevre yönetimi ve sürdürülebilirlik stratejilerine yön verecek resmi verilere altlık sağlaması planlanıyor.