Emeklilik hakkı elde etmesine rağmen çalışma hayatına devam eden yüz binlerce kişiyi yakından ilgilendiren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatı, çift maaş hakkının korunmasında belirleyici bir rol oynuyor. Doğru sigorta kodlaması yapılmaması durumunda emekli aylıkları tehlikeye girebiliyor.
Türkiye'de emeklilik hakkını kazandıktan sonra çalışma hayatına devam eden vatandaşların sayısı, özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından önemli ölçüde arttı. Hem emekli aylığını almak hem de çalıştığı kurumdan maaş elde etmek isteyen vatandaşların, yasal mevzuattaki bazı kritik detaylara dikkat etmesi gerekiyor. Aksi takdirde, SGK tarafından emekli aylıklarının kesilmesi riskiyle karşı karşıya kalınabiliyor.
Çalışan emeklilerin "çift maaş" almaya devam edebilmeleri için en önemli kural, özel sektörde çalışıyor olmaları ve sigortalarının "Sosyal Güvenlik Destek Primi" (SGDP) kapsamında yatırılmasıdır. Emekli bir vatandaş özel sektörde yeniden işe başladığında, işverenin SGK işe giriş bildirgesini "Tüm Sigorta Kolları" (Kod 1) yerine "Sosyal Güvenlik Destek Primi" (Kod 2) seçeneği ile yapması zorunludur. İşverenlerin yanlışlıkla normal çalışan gibi Kod 1 üzerinden bildirim yapması halinde, sistem otomatik olarak kişinin emekli aylığını kesmektedir.
Aylığı yanlış bildirim nedeniyle kesilen vatandaşların, durumu fark ettiklerinde işverenleri aracılığıyla SGK'ya başvurarak bildirim düzeltmesi yapmaları ve kesilen maaşlarını geriye dönük olarak talep etmeleri mümkün. Ancak bu süreç, aylarca sürebilen mağduriyetlere yol açabiliyor. Bu nedenle, işe giriş işlemlerinin hemen ardından e-Devlet üzerinden sigorta kolunun kontrol edilmesi büyük önem taşıyor.
Öte yandan, kamu kurumlarında işe başlama durumu özel sektörden tamamen farklı bir işleyişe sahip. 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emekli veya yaşlılık aylığı alanların, genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kurumları ve belediyelerde yeniden memur veya sözleşmeli personel statüsünde çalışmaya başlamaları halinde emekli aylıkları kesilmek zorundadır. Kamuda istihdam edilen bir emekli, "hem emekli maaşı hem de kurum maaşı" uygulamasından (istisnai kadrolar dışında) yararlanamamaktadır.
Emeklilik sonrası aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin kıdem tazminatı hakları da dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli başlık. Emeklilik nedeniyle işten ayrılıp kıdem tazminatını alarak aynı gün veya kısa süre içinde destek primine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayan işçiler, yeni bir hizmet sözleşmesiyle sıfırdan işe başlamış kabul ediliyor. Bu kişilerin ileride işten ayrılmaları durumunda kıdem tazminatları, yalnızca emeklilik sonrası çalıştıkları süre üzerinden hesaplanıyor.